Πόνος στη φτέρνα στα παιδιά και νόσος Sever: αιτίες, ανακούφιση και επιστροφή στη δραστηριότητα
Η νόσος Sever, γνωστή και ως αποφυσίτιδα της πτέρνας, είναι μία από τις συχνές αιτίες πόνου στη φτέρνα σε παιδιά που αναπτύσσονται. Πρόκειται για ερεθισμό της αναπτυξιακής περιοχής του οστού της πτέρνας από επαναλαμβανόμενη επιβάρυνση, κυρίως τρέξιμο και άλματα. Οι ενοχλήσεις μπορεί να επιδεινώνονται σε σκληρές επιφάνειες και με έντονη προπόνηση. Ωστόσο, δεν σημαίνει κάθε πόνος στη φτέρνα αυτή τη διάγνωση.
Πώς μπορεί να εκδηλωθεί
Τυπικά εμφανίζονται πόνος στη μία ή και στις δύο φτέρνες κατά την κίνηση ή μετά την προπόνηση, ευαισθησία της φτέρνας και ανακούφιση με την ξεκούραση. Μπορεί να προστεθούν πρωινή δυσκαμψία ή κουτσό βάδισμα. Τα συμπτώματα από μόνα τους ή η πίεση της φτέρνας στο σπίτι δεν επιβεβαιώνουν τη διάγνωση· ο γιατρός αξιολογεί την αιτία με εξέταση και αποκλείει άλλα προβλήματα αν χρειάζεται.
Τι μπορεί να βοηθήσει στο σπίτι
- Προσαρμόστε την επιβάρυνση: περιορίστε προσωρινά το τρέξιμο, τα άλματα και άλλες δραστηριότητες που προκαλούν πόνο. Η κολύμβηση ή άλλη πιο ήπια κίνηση μπορεί να παραμείνει αν είναι ανώδυνη και συμβαδίζει με τη σύσταση του ειδικού.
- Ψύξη: μετά την επιβάρυνση, η σύντομη εφαρμογή κρύου επιθέματος μέσα από πετσέτα μπορεί να ανακουφίσει τις ενοχλήσεις. Μην ακουμπάτε πάγο απευθείας στο δέρμα.
- Άσκηση: αφού υποχωρήσει ο πόνος, ο φυσικοθεραπευτής μπορεί να δείξει ήπιες διατάσεις γάμπας και κατάλληλη ενδυνάμωση. Δουλέψτε την τεχνική προσγείωσης μόνο όταν η κίνηση είναι ανώδυνη· το παιδί δεν πρέπει να εξασκεί άλματα παρά τον πόνο.
- Παπούτσια: αθλητικά παπούτσια που εφαρμόζουν καλά, με κατάλληλη απορρόφηση κραδασμών και στήριξη φτέρνας, μπορεί να ανακουφίσουν. Η ευκαμψία από μόνη της ή η ένδειξη barefoot δεν αποτελούν θεραπευτική σύσταση· στις ενοχλήσεις η επιλογή καθορίζεται από τις συγκεκριμένες ανάγκες του παιδιού.
Επιστροφή στον αθλητισμό ανάλογα με τις ενοχλήσεις
Ο ρυθμός επιστροφής καθορίζεται από τα συμπτώματα και τη σύσταση του θεράποντος ειδικού. Ένας σταθερός αριθμός ημερών ή το ίδιο ποσοστό αύξησης της προπόνησης δεν ισχύουν για κάθε παιδί.
- Πρώτα πρέπει η ξεκούραση, το συνηθισμένο περπάτημα και το πλήρες εύρος κίνησης του αστραγάλου να είναι ανώδυνα, χωρίς κουτσό βάδισμα.
- Έπειτα δοκιμάστε σύντομο ήπιο τρέξιμο και σταδιακά πιο απαιτητική κίνηση, εφόσον παραμένει ανώδυνη.
- Πριν από την πλήρη επιστροφή, το παιδί πρέπει να μπορεί επίσης να τρέχει γρήγορα, να κάνει άλματα και κουτσό χωρίς πόνο· εισάγετε σταδιακά αλλαγές κατεύθυνσης και αθλητικές κινήσεις.
Αν ο πόνος επιστρέψει, μειώστε την επιβάρυνση και συμφωνήστε τα επόμενα βήματα. Σημασία έχει και η αντίδραση μετά τη δραστηριότητα, όχι μόνο η ικανότητα να τελειώσει η προπόνηση.
Πότε να ζητήσετε γιατρό
Χρειάζεται επείγουσα εξέταση αν το παιδί δεν μπορεί να πατήσει το πόδι, έχει έντονο ή γρήγορα επιδεινούμενο πόνο, παραμόρφωση μετά από τραυματισμό ή πυρετό και γενικά αισθάνεται άρρωστο. Μην αποδίδετε αυτόματα αυτά τα συμπτώματα στη νόσο Sever.
Επικοινωνήστε με τον παιδίατρο και σε ανεξήγητο κουτσό βάδισμα, επίμονο ή έντονο οίδημα ή πόνο που δεν υποχωρεί παρά τον περιορισμό της επιβάρυνσης ή επανέρχεται επανειλημμένα. Μην περιμένετε συγκεκριμένες εβδομάδες μόνο επειδή ο πόνος θυμίζει ενοχλήσεις ανάπτυξης.
Συχνές ερωτήσεις
Βοηθά ένα μαλακό υποπτέρνιο;
Ένα αντικραδασμικό υποπτέρνιο μπορεί να μειώσει την πίεση και τους κραδασμούς σε ορισμένα παιδιά. Δεν αντικαθιστά όμως την προσαρμογή της επώδυνης επιβάρυνσης ούτε την εξέταση. Η καταλληλότητα και ο χώρος στο παπούτσι πρέπει να αξιολογούνται ατομικά.
Χρειάζεται το παιδί πάτους ή ορθοπεδικά παπούτσια;
Όχι αυτομάτως. Ανάλογα με τα ευρήματα, ο ειδικός μπορεί να συστήσει υποπτέρνιο, πάτο ή άλλη προσαρμογή του παπουτσιού. Περισσότερα εξηγεί το άρθρο για τα ορθοπεδικά παπούτσια για παιδιά.
Στόχος είναι η επιστροφή σε κατάλληλη κίνηση χωρίς πόνο. Αν αναζητάτε συνηθισμένα παπούτσια αλλαγής για εσωτερικούς χώρους, δείτε τις παιδικές παντόφλες ANTAL. Επιλέξτε βάσει διαστάσεων και τυχόν συστάσεων ειδικού· οι παντόφλες δεν είναι θεραπεία της νόσου Sever.
Επιστημονικές πηγές: AAOS – νόσος Sever· Lurie Children's – θεραπεία και επιστροφή στον αθλητισμό· Nemours KidsHealth – συμπτώματα και φροντίδα· NHS – χωλότητα και επείγοντα συμπτώματα στα παιδιά.